Właściciel / Owner : Marek Toporowski

Stan / state : dobry / good

Ofiarodawca / Donor: Dorota Kosińska (maj 2025)

Założony w 1898r. skład fortepianów, pianin i fisharmonii Antoniego Drygasa rozwinął się z czasem w warsztat naprawczy instrumentów, a po przejęciu firmy przez syna Kazimierza został przekształcony przez w fabrykę pianin, działająca nadal pod nazwą “Antoni Drygas” oraz “Wielkopolska Fabryka Fortepianów i Pianin”, lub też “Wielkopolska Parowa Fabryka Fortepianów” (fortepiany tej firmy są nieznane i raczej nigdy nie istniały).
Kazimierz Drygas (1891-1968), syn założyciela firmy Antoniego Drygasa, był uczniem i pracownikiem kilku niemieckich fabryk fortepianowych m.in. Eduarda Seilera.
Urodził się w Fuldzie, gdzie ojca zesłano za nauczanie w Poznaniu w języku polskim (Antoni Drygas, dr filologii klasycznej, był nauczycielem w szkole średniej). Po powrocie do Poznania stał się wspólnikiem ojca (prowadził warsztat naprawczy od ok. 1912), a po jego śmierci (1917 lub 1922) rozwinął działalność, otwierając fabrykę. Brał udział w powstaniu wielkopolskim (otrzymał za to medal). Po 1935 ograniczył się do handlu i remontów pianin i fortepianów, podczas wojny działał w ruchu oporu (dostał za to medal), zaś budynki fabryczne doszczętnie spłonęły w roku 1945. Po wojnie nadal prowadził pracownię naprawczą, już pod innym adresem; był również pełnomocnikiem rządu kierującym pozostałym mieniem fabryki Ed. Seilera w Legnicy.

Antoni Drygas’s stock of pianos, upright pianos and harmoniums, founded in 1898, developed over time into an instrument repair workshop, and after his son Kazimierz took over the company, it was transformed into a piano factory, still operating under the name ‘Antoni Drygas’ or ‘Wielkopolska Piano and Pianin Factory’, or ‘Wielkopolska Steam Piano Factory’ (the grands of this company are unknown and probably never existed). Kazimierz Drygas (1891-1968), son of company founder Antoni Drygas, was a pupil and employee of several German piano factories, including Eduard Seiler in Liegnitz. He was born in Fulda, where his father was exiled for teaching Polish in Poznań (Antoni Drygas, PhD in classical philology, was a secondary school teacher). Upon his return to Poznań, he became his father’s partner (he had been running a repair shop since around 1912), and after his father’s death (1917 or 1922), he expanded his business by opening a factory. He took part in the Greater Poland Uprising (received a medal for this). After 1935, he limited himself to trading and repairing pianos, during the war he was active in the resistance movement (for which he received a medal), and the factory buildings burned to the ground in 1945. After the war, he continued to run the repair shop, albeit at a different address; he was also a government plenipotentiary in charge of the remaining assets of the Ed. Seiler factory in Legnica.

Prezentowany w Fortepianarium egzemplarz ma równie ciekawą historię i związany jet z wyjątkowym człowiekiem: Józefem Longinem Lenarcikiem, o którym Ofiarodawczyni instrumentu (wnuczka Józefa Lenarcika) pisze tak:

Józef Longin Lenarcik urodził się w 1901r w Gołonogu, ale całe swoje życie spędził w małym domku w Ząbkowicach przy ulicy Kościelnej. Był nauczycielem matematyki w Koedukacyjnym Gimnazjum i Liceum im. M. Kopernika przy ulicy Kopernika w Będzinie, w czasie wojny dołączył do odważnej grupy twórców tajnego nauczania, Jednakże nie tylko nauki ścisłe były jego jedynym zainteresowaniem. Była nią także muzyka . Często grał w szkole na pianinie. Wprowadzał młodzież w tajniki piękna polskiej i światowej muzyki. Szkoła nie była placówką o profilu muzycznym, ale wielu jej wychowanków osiągnęło znaczące pozycje w polskim środowisku muzycznym, właśnie dzięki jego nauce. Kiedy w 1937 roku , pojawił się nowy zespół śpiewaczy – Związku Strzeleckiego „Strzelec”. ząbkowiczanie doskonalili umiejętności wokalne pod kierunkiem m.in. Józefa Lenarcika, Chór wraz ze swoim chórmistrzem wystąpił nawet w marcu 1937 r. przed mikrofonami Polskiego Radia (audycja pt. „Zagłębie ma głos”) Józef Lenarcik grał także pięknie na zabytkowych organach w kościele p.w Zesłania Ducha Świętego, zbudowanych przez Dominka Biernackiego. Był człowiekiem skromnym, pogodnym, pełnym czułości dla innych i w tym tkwiła jego wielkość.

Warto dodać, że posiadana przez niego kolekcja nut świadczy o wybitnym, wyrobionym smaku muzycznym i niemałych umiejętnościach pianistycznych.

The upright piano housed in Fortepianarium has an equally interesting history and is associated with an exceptional man: Józef Longin Lenarcik, about whom the instrument’s donor writes as follows:
Józef Longin Lenarcik was born in 1901 in Gołonóg, but spent his entire life in a small house in Ząbkowice on Kościelna Street.
He was a mathematics teacher at the M. Kopernik Co-educational Gymnasium and Secondary School on Kopernika Street in Będzin, during the war he joined a brave group of clandestine teachers, However, teaching was not his only interest. It was also music. He often played the piano at school. He introduced young people to the beauty of Polish and world music. The school was not a music school, but many of its pupils achieved significant positions in Polish musical circles thanks to his teaching. When in 1937 a new singing ensemble appeared – that of the ‘Strzelec’ Riflemen’s Association. The music amateurs from Ząbkowice honed their vocal skills under the direction of, among others, Józef Lenarcik, and the choir with its choirmaster even performed in March 1937 in front of the microphones of the Polish Radio (programme entitled ‘Zagłębie has a voice’). Józef Lenarcik also played beautifully on the historic organ in the church of the Holy Spirit, built by Dominik Biernacki. He was a modest, cheerful man, full of tenderness for others, and therein lay his greatness.
It is worth adding that the collection of sheet music he owned testifies to his outstanding, refined musical taste and considerable pianistic skills.